حسابرسي مالي باب 2

www.hesabdar1.ir

حسابرسي مالي


قسمت دوم


وجوه دريافتي از خزانه در سنوات قبل



اهداف رسيدگي

حصول اطمينان از اينكه :





روشهاي رسيدگي وجوه دريافتي از خزانه :





الف)اقلام مزبور ناشي از واريز نقدي علي الحساب وپيش پرداخت هاي سال قبل مي باشد.

ب)واريزهاي مزبور به حساب خزانه انجام شده و متكي به اسناد ومدارك كافي مي باشد .



سپرده هاي دريافتي

اهداف رسيدگي

حصول اطمينان از اينكه :







روشهاي رسيدگي











كسور وصولي / ارسالي

اهداف رسيدگي

حصول اطمينان از اينكه :









قوانین و مقررات :

اگر چه حسابرسان مستقل، تخصص در حقوق و تعبیر و تفسیر قوانین ندارند و قاعدتاً نمی‌توانند درباره مسائل حقوقی، طرف مشاوره صاحبکار واقع شوند، اما در حسابرسی مستقل باید:







اهم قوانین و مقرراتی که آشنایی حسابرسان با آنها لازم است:

الف – قوانین و مقررات مربوط به حرفه و عملیات حسابرسی *1 –مهمترین قوانینی که در گذشته درباره حرفه حسابرسی در ایران به تصویب رسید مواد 275تا281 قانونهای مالیاتی مستقیم 1345 بود که شرایط انتخاب، ارجاع کار، گزارش و استقلال حسابداران رسمی را مقرر می‌داشت. فعالیت موسسات حسابرسی موجود با اشکالات جدی مواجه و سرانجام در سال 1359 در لایحه قانونی مربوط به اصلاح پاره‌ای از مواد قانونی مالیاتهای مستقیم، مصوب شورای انقلابی لغو و کانون حسابداران رسمی منحل گردید.







ب – قوانین و مقررات تجاری:

*1 – قانون تجارت مصوب سال 1310 و آیین نامه‌های اجرایی آن

*2 – اصلاحیه قانون تجارت درباره شرکتهای سهامی

*3 – قانون اداره تصفیه امور و ورشکستگی و آیین نامه‌های مربوط به امور ورشکستگی

*4 – قانون ثبت شرکتها و مالکیتهای صنعتی و نظامنامه‌ها و آیین‌نامه‌های مربوط و همچنین آیین‌نامه مربوط به ثبت تشکیلات وموسسات غیرتجاری.

*5 – قانون ثبت علایم و اختراعات و آیین‌نامه‌های مربوط

*6 – قانون صدور چک

ب - قوانین و مقررات مالیاتی: قوانین و مقرراتی که وظایف مؤدیان را از لحاظ ثبت و نگهداری مدارک، اسناد و دفاتر منظم و تسلیم اظهارنامه و محاسبه و پرداخت مالیات، وصول و ایصال مالیات‌های تکلیفی معین می‌کند از جمله مقرراتی است که آگاهی از آن برای حسابرسان مستقل ضروری است.

ت – قوانین و مقررات مربوط به اموال و معاملات: قوانین و مقررات مربوط به اموال، عقود و معاملات از جمله قوانین حاکم‌بر فعالیتهای موسسات است و از این‌رو، آگاهی حسابرسان مستقل از آنها لازم است. در این مورد، حسابرسان مستقل باید با بهای مربوط به اموال، اسباب تملک، عقود و معاملات و الزامات را از قانون مدنی و قانون و آیین‌نامه‌های مربوط به عملیات بانکی بدون ربا بدانند.

ث – قوانین کار و تأمین اجتماعی: مسولیت کارفرمایان در مقابل کارکنان را قوانین کار و تأمین‌اجتماعی معین و مقرر می‌کند. بنابراین آگاهی از قوانینی که تعهداتی را برای کارفرما در این گونه موارد فراهم می‌نمایند برای حسابرس مستقل لازم است.

ج – قوانین و مقررات ناظر بر موسسات دولتی : در مواردی که شرکتها یا موسسات انتفاعی دولتی حسابرسی می‌شوند .آشنایی با مقررات خاص حاکم‌بر اینگونه موسسات لازم است.

چ – قوانین خاص : برخی از فعالیتها ی اقتصادی تحت قوانین و مقررات خاصی صورت می‌گیرند مثلآموسسات آب و برق

اعمال قانونی صاحبکار : تآثیر قوانین و مقررات مختلف بر صورتهای مالی صاحبکار متفاوت است . برخی از قوانین بر صورتهای مالی صاحبکار اثر مستقیم داردو در هر نوبت حسابرسی به آنها توجه خاصی مبذول می‌شود. برای مثال قانون مالیاتهای مستقیم که بر درآمد بیشتر صاحبکاران اثر می‌گذارد .مسولیت حسابرسان نسبت به کشف موارد نقص این گونه قوانین به مراتب بیشتر از مسولیت آنان نسبت به کشف اعمال غیر قانونی است .

حسابرسان مستقل تحت هیچ شرایطی نباید از آن  دسته از اعمال صاحبکار که می‌دانند نادرست یا غیر قانونی است،چشم پوشی کنند یا آنهارا نادیده بگیرند این بدان معنا نیست که حسابرسان مستقل  باید این گونه اعمال را به مقامات قانونی گزارش کنند بلکه بدان معناست که حسابرسان مستقل نباید اجازه دهند نام موسسه حسابرسی آنان با آن دسته از صورتهای مالی ارتباط پیدا کند که گمراه کننده است یا اعمالی راپنهان می‌دارند که منطقآ قابل دفاع نبست.

چنانچه حسابرسان مستقل از وجود اعمال نادرست یا اعمالی که به وضوح غیر قانونی است آگاه باشند باید تلاش کنند آثار آن را بر صورتهای مالی تعیین کنند .انجام دادن این کار مستلزم مشورت با وکیل حقوقی یا دیگر کارشناسان است.

کشف تقلبات : چند تقلب بزرگ، از جمله ارائه صورتهای مالی حساب آرایی شده، در سالهایی اخیر در برخی کشورها رخ داده که خسارات فراوانی را به سرمایه گذاران وارد کرده است . تمیز تقلب کارکنان از تقلب مدیریت برای بررسی مسئولیت حسابرسان نسبت به کشف تقلبات مفید است .

تقلب کارکنان:اعمال خلافی است که با وجود تلاش مدیریت در پیشگیری از انها در داخل شرکت رخ می‌دهد. سیستم کنترل داخلی قوی به منزله سپری است در برابر تقلب کارکنان.

تقلب مدیریت : تقلب مدیریت هنگامی رخ می‌دهد که مدیران ارشد شرکت بطور آگاهانه سهامداران، اعتبار دهندگان و حسابرسان مستقل را فریب دهند . هدف مدیریت از تقلب عمومآ انتشار صورتهایی است که در آمد شرکت و قدرت مالی آن را بیش از واقع نشان دهد.تقلب مدیریت از چنان اهمیتی برخوردار است که سبب تشکیل کمیته ملی گزارشگری مالی متقلبانه توسط نهادهای عمده حسابرسی در آمریکا شده است.هدف این کمیته شناسایی عوامل ایجاد کننده گزارشگری متقلبانه و یافتن راه های پیشگیری از وقوع آن مانند نقش حسابرسان نسبت به کشف اشتباهات و سوء جریانات به گونه ای که توسط کمیته استاندارد های پذیرفته شده حسابرسی ارائه شده بود مورد تآیید اصولی این کمیته قرار گرفت.


اظهارنامه های مالیاتی سالهای گذشته

بررسی اظهارنامه های مالیاتی سالهای گذشته کمک موثری است به حسابرسان در برنامه ریزی نسبت به خدمات مشاوره ای مالیاتی که باید ارائه کنند. حسابرسان ممکن است با بررسی اظهارنامه های مالیاتی از مواردی آگاه شوند که متضمن پرداخت مالیات بیشتری باشد یا برعکس،مواردی را بیابند که درخواست برگشت مالیاتهای پرداخت شده را ایجاب کند.

صورتها و گزارشهای مالی سالهای گذشته

یکی از راههای آسان برای آشنایی با سوابق مالی و مشکلات تجاری شرکت صاحبکار،بررسی صورتها و گزارشهای مالی سالهای گذشته شرکت و نیز صورتهای مالی ماهانه یا سه ماهه در سال جاری است.

گزارشهای ارائه شده به بورس اوراق بهادار

گزارشهایی که صاحبکار به بورس ارائه کرده است حاوی اطلاعات گرانبهایی مانند ساختار سرمایه،خلاصه سود و زیان سه سال گذشته، مشخصات شرکتهای واسته، نوع فعالیت تجاری، دازاییها و بدهیهای شرکت،نام اعضای هیئت مدیره و مسئولین و حقوق و مزایای آنان و... برای حسابرسان می‌باشد.

بررسی و آزمون مدارک حسابداری

بررسی سیستم و مدارک حسابداری صاحبکار، حسابرسان را از روشهای حسابداری، مدارک حسابداری مورد استفاده و روشهای کنترلی موجود در شرکت آگاه می‌سازد. هنگامی که حسابرسان تشخیص می‌دهند مدارک حسابداری یک صاحبکار به طور قابل ملاحظه ای قابل اتکاست،می توانند انجام دادن رسیدگیهای لازم را به حداقل برسانند.در مدارک حسابداری با کیفیت بالا، ثبتهای دفتر روزنامه دارای شرح کافی است؛ پیش از ثبت در دفتر روزنامه، معاملات توسط یکی از مسئولین شرکت تائید می‌شود؛ مدارک به روز می‌باشد و به خوبی عطف گذاری شده است. برعکس،مدارک حسابداری برخی از صاحبکاران ممکن است حاکی از معاملات ثبت نشده، ثبتهای بدون مدارک و اشتباهات ثبتی فراوان باشد. در این گونه موارد،حسابرسان ممکن است برای اثبات مانده حسابها مجبور به رسیدگیهای فراوان باشند.

دفتر کل

نقش دفتر کل،گردآوری و طبقه بندی معاملات نقل شده از دفتر روزنامه است. حسابرسان برای تشخیص این که دفتر کل به خوبی ثبت و ضبط شده است باید آزمونهایی را انجام دهند که نشان دهد(1)مانده حسابها به درستی محاسبه شده،(2)اقلام ثبت شده در دفتر کل از دفتر روزنامه نقل گردیده و(3)ثبتهای دفتر روزنامه به درستی به دفتر کل نقل شده است.

دفتر روزنامه عمومی

مدرکی است که تمام معاملات شرکت(غیر از مواردی که در  دفاتر اختصاصی ثبت می‌شوند)، در آن ثبت می‌گردد. ساده ترین شکل دفتر روزنامه عمومی، دو ستونی است. یکی برای ثبت اقلام بدهکار و دیگری برای ثبت اقلام بستانکار. انواع دیگر آن عبارتند از سه ستونی، چهار ستونی یا ترکیبی.

حسابرسان باید آزمونهایی را اجرا کنند تا مطمئن شوند که ثبتهای دفتر روزنامه عمومی بر معاملات واقعی مبتنی است و آن معاملات به درستی ثبت دفتر شده است. برای این کار روشهای زیر پیشنهاد می‌شود:









کاربرگهای حسابرسی مربوط به رسیدگی به مدارک حسابداری

حسابرسان پس از تکمیل بررسی و آزمون مدارک حسابداری باید کاربرگی تهیه  کنند که مدارک مورد استفاده شرکت،آزمون کنترلها و سایر روشهای رسیدگی انجام شده،نوع و ماهیت و اهمیت اشتباهات کشف شده، پیشنهادهای اصلاحی برای بهبود سیستم حسابداری و قضاوت آنان نسبت به کیفیت مدارک حسابداری شرکت در آن توصیف شده باشد.

منابع وماهیت وجوه نقد

وجوه نقد معمولا شامل وجوه نزذ بانک(حساب جاری)وجوه موجود در صندوق؛تنخواه گردان؛و به ندرت شامل حسابهای پس انداز است.

گاه بر اساس مفاد قرار داد های دریافت وام بانکی مانده حساب بانکی نباید از مبلغ معینی کمتر شود که به آن مانده جبرانی گویند که برای آن حساب خاصی برای نگهداری مانده جبرانی افتتاح می‌شود.

نحوه برخورد حسابرسان در رسیدگی به وجوه نقد

هدف حسابرسان از رسیدگی به وجوه نقد نعیین موارد زیر است:







حسابرسان علاوه بر نگرانی درباره بیش از واقع نشان دادن وجوه نقد می‌دانند که ممکن است در طول مالی از این وجوه سوء استفاده شده باشد. مثلا  ترازنامه ممکن است وجوه نقدآن را 000/000/25 ریال نشان دهد که خطر اصلی برای بیشتر صاحبکاران این است که اشتباهات وتخلفات:




کسری وجوه نقد ممکن است تنها با افزودن یک چک واهی و در صورت افزایش حذف یک چک صادر شده اما بع بانک ارایه نشده به بانک تا پایان سال از صورت مغایرات بانک پنهان گردد.

نمونه هایی از تخلف که می‌تواند در جستجو برای یافتن پاسخ این سوالات افشا شود به شرح زیر می‌باشد .







زمان لازم برای برای حسابرسی وجوه نقد

عامل اهمیت در مورد رسیدگی به وجوه نقد نیز به اندازه رسیدگی به سایر بخشهای کار حسابداری اربرد دارد. علی رغم مبلغ اندک وجوه نقد که در ترازنامه نشان داده می‌شود حسابرسان در مقایسه با سایر سر فصلهای ترازنامه وقت بیشتری را صرف رسیدکی می‌کنند. گرچه وجوه نقد ممکن است نسبتا ناچیز باشد اما جمع مبالغ ورودی وخروجی به حساب وجوه نقد در طول سال اغلب به مراتب بیشتر از هر حساب دیگری است در نتیجه رسیدگی به وجوه نقد در هر کار حسابرسی از اهمیت ویژه ای برخوردار است.

دلیل بیشتر رسیدگی به وجوه نقد نقدینگی کامل آن است که بیشترین وسوسه را برای سرقت وسو استفاده را بر می‌انگیزد.

کنترل داخلی وجوه نقد

امور مالی شرکت که معمولا زیر نظر خزانه دار است بیشترین مسیولیت امور مربوطه به وجوه نقد را بر عهده دارد. مناسبترین حالت آن این است که وظایف مالی وحسابداری به کونه ای با هم تلفیق شوند که از برآورده شدن موارد زیر اطمینان دهد.





قواعد کلی برای دستیابی به کنترلهای داخلی وجوه نقد را می‌توان یه شرح زیر خلاصه کرد.













سیستمهای استقرار پایانه درمحل خرده فروش

بسیاری ازخرده فروشان ازانواع گوناگون صندوقهای الکترونیکی، ازجمله پایانههای کامپیوتری پیوسته، استفاده میکنند. برخی از این صندوقهای الکترونیکی دارای دستگاه تصویرخوانی است که میتواند قیمت کالا وسایر اطلاعات مربوط به آن را ازروی برچسبهای مخصوص چاپ شده روی محصول بخواند.

بدین ترتیب، احتمال ثبت اشتباه قیمت یک فروش توسط فروشنده، بطورقابل ملاحظهای کاهش مییابد.

صندوق پستی ویژه

درواقع،گونه ای ازصندوق پستی است که توسط بانک طرف حساب واحد تجاری کنترل واداره میشود. بانک واحد تجاری درهرروزچند نوبت مراسلات دریافتی را ازصندوق مزبور بر میدارد. وجوه دریافتی را به حساب واحد تجاری منظورمیکند و فیش واریز وجوه مزبور را برای واحد تجاری میفرستد. بدین ترتیب، چون بانک به مدارک حسابداری واحد تجاری دسترسی ندارد سیستم کنترل داخلی تقویت میشود.

سیستم کنترل داخلی پرداختهای نقدی

تمام پرداختها به استثنای اقلام جزیی که ازتنخواه گردان پرداخت میشود، باید با صدور چک انجام گیرد. مزیت اصلی پرداخت با چک، رسیدی است که به شکل پشت نویسی چک، اعم از هنگام وصول آن از بانک وانتقال چک به دیگران، ازمشتری دریافت میشود. سایرمزایای پرداخت با چک : 1- تمرکز صدور مجوز پرداخت نزد چند نفر مشخص، یعنی تنها افراد مجاز به امضای چکها 2- وجود مدارکی دایمی برای پرداختها 3- کاهش وجوه نقد موجود در شرکت را شامل میشود.

درایران برگهای چک توسط بانکها تهیه و شماره گذاری میشود. چکهای استفاده نشده باید با مراقبت کافی نگهداری شود تا مورد سوء استفاده قرارنگیرند. چکهایی که به هردلیل باطل میشود باید حفظ و ترتیبی داده شود که دیگر قابل استفاده نباشد. مبلغ هرچک باید توسط کامپیوتر یا ماشینهای پرفراژ روی چک نوشته شود این عمل سبب میشود کسی نتواند مبلغ چک را تغییردهد.

صاحبان امضای مجاز بایدمدارک مثبته هرچک را بررسی و اطمینان حاصل کنند که این مدارک از لحاظ پرداخت، دیگرقابل ارائه نباشد( مثلاً با مهر "باطل شد"،"چک صادرشد" و غیره روی آنها) و سپس چکها را امضا نمایند. چکها زمانی به دست امضا کننده میرسد که از هرلحاظ به جز امضا کامل باشد.

سیستم برگه ای

سیستم برگه ای یکی از راههای برقراری کنترلهای داخلی قوی درمورد پرداختهای نقدی است. درهرسیستم برگه ای مسئولیت گردآوری مدارک مثبته مربوط به هرپرداخت نقدی به عهده دایره حسابداری است.

کنترلهای داخلی تنخواه گردان

کنترلهای داخلی درمورد پرداختهای ازمحل تنخواه گردان درزمان ترمیم مخارج انجام شده اعمال میشود نه درزمان هرپرداخت ناچیز. هنگامی که مسئول تنخواه گردان تقاضای وجه میکند مدارک مربوط به هر پرداخت باید ازلحاظ صحیح و کامل بودن مورد بررسی قرارگیرد.



سیستم کنترل داخلی و کامپیوتر

بسیاری از شرکتها برای صدور چک و تنظیم صورت مغایرات بانک از کامپیوتر استفاده می‌کنند.پردازش کامپیوتری  وجوه نقد دریافتی و چک های صادر شده بطور روزانه سبب میشود که کلیه مدارک مورد نیاز مانند دفتر روزانه، دفتر صدورچک، معین اشخاص و مانند حساب وجوه نقد به روز در اختیار مدیریت قرار گیرد.

کاربرگ های حسابرسی وجوه نقد

حسابداری و حسابرسی مینایی و همکاران        hesabdar1.ir



کاربرگ های حسابرسی وجوه نقد معمولاً شامل نمودگر یا شرح نوشته سیستم کنترل داخلی مربوطه است.سایر کاربرگ های حسابرسی وجوه نقد، شامل کاربرگ اصلی، کاربرگ شمارش موجودی صندوق، صورت چک های ارائه نشده به بانک، صورت مغایرت بانک و نکات مربوط به نحوه صحیح ارائه وجوه نقد در ترازنامه  صاحبکار است.
www.hesabdar1.ir

آمار بازدیدکنندگان سایت

1624586
امروز
دیروز
هفته جاری
ماه جاری
ماه گذشته
بازدید کل
148
276
424
5012
5920
1624586

آی‌پی شما: 3.95.63.218
امروز: یکشنبه، 01 ارديبهشت 1398 - ساعت: 15:02:49